𝐊𝐀𝐋𝐀𝐌𝐔 𝐇𝐀𝐈𝐍𝐀 𝐂𝐇𝐄𝐓𝐈 𝐂𝐇𝐀 𝐅𝐀𝐍𝐈 𝐌𝐎𝐉𝐀 𝐏𝐄𝐊𝐄𝐄

Kuna swali moja muhimu ambalo Taifa linapaswa kujiuliza katika mjadala wa tuzo za uandishi wa habari na makala za maendeleo:

Je, tunatafuta cheti bora au tunatafuta kazi bora?

Swali hili linaonekana rahisi, lakini ndani yake kuna mustakabali wa namna Tanzania itakavyotambua vipaji, ubunifu na mchango wa wananchi wake katika safari ya maendeleo.

Hakuna anayepinga umuhimu wa weledi, maadili na mifumo ya kitaaluma. Hakuna anayebeza umuhimu wa ithibati kwa waandishi wa habari. Lakini pamoja na ukweli huo, tunapaswa kukubali ukweli mwingine mkubwa zaidi; kwamba maendeleo ya Taifa hayaandikwi na kundi moja la watu.

Yanaandikwa na mwalimu aliyegundua suluhisho la changamoto za elimu.

Yanaandikwa na daktari anayetoa maarifa ya afya kwa jamii.

Yanaandikwa na mhandisi anayeeleza umuhimu wa miundombinu.

Yanaandikwa na mkulima mwenye uzoefu wa kuongeza uzalishaji.

Yanaandikwa na kila Mtanzania mwenye maarifa, uchungu na maono ya kuona nchi yake ikisonga mbele.

Historia ya dunia imejaa watu waliobadilisha mataifa yao kupitia maandishi bila kuwa waandishi wa habari kwa taaluma zao za awali.

Mwalimu Julius Nyerere alikuwa mwalimu, lakini maandishi yake yaliunda dira ya Taifa.

Mahatma Gandhi alikuwa mwanasheria, lakini maandishi yake yaliiongoza India katika harakati za uhuru.

Martin Luther King Jr. alikuwa kiongozi wa dini, lakini maandishi na hotuba zake zilibadilisha fikra za mamilioni ya watu.

Hakuna aliyewauliza kwanza walisomea nini.

Walichoulizwa ni walikuwa na ujumbe gani kwa jamii.

Walikuwa na mchango gani kwa taifa lao.

Walikuwa na mawazo gani ya kuifanya dunia iwe bora zaidi.

Huo ndio msingi ambao unapaswa kutuongoza hata leo.

Tunapozungumzia tuzo za maendeleo, tunapaswa kuangalia kwanza ubora wa kazi. Je, imefanyiwa utafiti? Je, ina ukweli? Je, imeelimisha? Je, imehamasisha maendeleo? Je, imeleta suluhisho?

Maswali hayo yana uzito mkubwa kuliko kuuliza mwandishi alisomea taaluma gani miaka kadhaa iliyopita.

Kwa sababu ukweli unabaki kuwa uleule; kipaji hakizaliwi darasani pekee.

Vipaji vingine huzaliwa kwenye maisha halisi.

Vipaji vingine huzaliwa kwenye uzoefu wa kazi.

Vipaji vingine huzaliwa kwenye mapambano ya kila siku ya wananchi.

Na mara nyingi vipaji hivyo ndivyo vinavyoandika makala zinazogusa maisha ya watu kuliko hata maandiko mengi ya kitaaluma.

Kwa hakika, falsafa ya kuanzishwa kwa Tuzo za Samia Kalamu ni kutambua na kuhamasisha uandishi unaoibua matumaini, maarifa, suluhisho na mchango chanya katika maendeleo ya Taifa. 

Dhamira hiyo ni kubwa kuliko ushindani wenyewe, kwa sababu inalenga kuifanya kalamu ya Mtanzania kuwa chombo cha kujenga nchi. 

Kadiri Watanzania wengi zaidi wanavyohamasika kuandika kuhusu mafanikio, changamoto na fursa za maendeleo, ndivyo lengo la tuzo hizo linavyozidi kutimia. 

Hivyo, nguvu ya tuzo hizi haipaswi kuonekana katika idadi ya washindi pekee, bali pia katika idadi ya wananchi wanaopata hamasa ya kutumia kalamu zao kuijenga Tanzania.

Tanzania ya leo inahitaji ushiriki mpana wa mawazo.

Inahitaji kila mwenye uwezo wa kuandika, kuchambua na kutoa suluhisho apewe nafasi ya kusikika.

Kadiri milango ya ushiriki inavyofunguliwa, ndivyo ushindani unavyokuwa mkubwa.

Kadiri ushindani unavyokuwa mkubwa, ndivyo ubora unavyoongezeka.

Na kadiri ubora unavyoongezeka, ndivyo hadhi ya tuzo zenyewe inavyoongezeka.

Tusiogope vipaji.

Tusiogope ushindani.

Tusiogope mawazo mapya.

Maendeleo hayajawahi kupatikana kwa kufunga milango, bali kwa kuifungua.

Kalamu ya maendeleo haipaswi kuuliza mwenyewe anatoka taaluma gani.

Inapaswa kuuliza ameandika nini kwa ajili ya Taifa lake.

Kwa sababu mwisho wa siku, historia haitamkumbuka mtu kwa cheti alichobeba mkononi.

Itamkumbuka kwa mchango aliouacha moyoni mwa jamii.

Na kalamu bora ni ile inayojenga Taifa, bila kujali ilishikwa na nani.

Pengine huu ndio wakati wa kutafakari kwa kina ikiwa dhamira ya kuhamasisha uandishi wa maendeleo itafikiwa zaidi kwa kupanua ushiriki wa wenye mawazo na vipaji mbalimbali, huku ubora wa kazi ukiendelea kuwa kipimo kikuu cha ushindi. 

Taifa linaposhinda, hakuna anayepoteza. Lakini vipaji vinapokosa jukwaa, Taifa hupoteza sauti ambazo pengine zingekuwa sehemu ya suluhisho la changamoto zake.

Kwa hiyo, tunapoadhimisha kalamu za maendeleo, tusiangalie tu zilipoanzia. Tuangalie zilipofikisha Taifa.

Kwa sababu maendeleo hayajengwi na vyeti pekee.

Yanajengwa na mawazo.

Yanajengwa na maarifa.

Yanajengwa na ubunifu.

Na zaidi ya yote, yanajengwa na watu wenye moyo wa kuitumikia Tanzania.

Victor Bariety, Mwandishi wa Habari na Mchambuzi wa Masuala ya Kijamii Simu: 0757856284